پخش فیلم

نذر و عهد و قسم

نذر ، عهد و قَسَم ، سه مفهوم شرعی هستند که به دلیل شباهتی که دارند ، معمولا مسائل مرتبط با آنها در کنار یکدیگر بیان می شوند. در این مقالهء مختصر ، به صورت إجمالی ، کلّیّات مرتبط با این سه مقوله را بیان می کنیم.

ادامه مطلب...
 

نکتهء دوزادهم ( استاد )

هر انسان متخلّق به اخلاق حسنه را نمی توان و نباید استاد سیر و سلوک دانست ؛ اگرچه عالِم و مهذّب و زاهد و متهجّد و مانند آن باشد. این موارد ، جزئی از سیر و سلوک اند ، و در واقع ، به منزلهء پایه های سلوک و لوازم و اوّلیّات آن هستند. چنین شخصی از بهترین انسانهاست و حتّی نگاه کردن به چهرهء او نیز ثواب و حسنه دارد ، امّا کسی می تواند در سیر و سلوک استاد ( به معنای خاصّ آن ) باشد ، که یا عوالِم سلوک را سیر کرده باشد ، و یا اگر هنوز به نهایات نرسیده ، در زمینهء دستگیری مشتاقان طیّ طریق ، از طرف بزرگان این فنّ إذن داشته باشد.

« فَوَجَدا عَبداً مِن عِبادِنا آتَيناهُ رَحمَةً مِن عِندِنا وَ عَلَّمناهُ مِن لَدُنَّا عِلما » ( الکهف ، 65 )

 

معنای « حتّی یأتیک الیقین » در قرآن

سؤال : چرا در قرآن آمده « وَ اعبُد رَبَّکَ حَتّی یَأتیَکَ الیَقین » ؟‌ وقتی بنده یقینی به وجود خدا نداشته باشد چرا باید عبادت او را بکند ؟ و چنین عبادتی چگونه می تواند به یقین منتج شود ؟ (36/7/5)

جواب : یقین در این آیه به معنای مرگ و یا حوادث بعد از آن است. برای فهم یک متن ، بهترین و معتبرترین راه ، رجوع به قرائن و شواهد تاریخی ( مانند استعمالات کلمات آن متن در أشعار و یا نثرهایی که در زمان صدور آن متن إنشاء شده اند ) است. همهء این شواهد حکایت از این دارند که یقین در این آیهء شریفه ، به معنایی است که گفتیم. شبیه به این تعبیر ، در سورهء مدّثّر نیز به کار رفته است ؛ آنجا که وقتی أصحاب یمین ، که در بهشت مسقرّند ، به مجرمین می گویند : چه چیز شما را به جهنّم وارد ساخت ؟ ، جواب می دهند : « لَمْ نَكُ مِنَ ٱلْمُصَلِّين * وَ لَمْ نَكُ نُطْعِمُ ٱلْمِسْكِين * وَ کُنّا نَخُوضُ مَعَ ٱلُخَآئِضِين * وَ كُنَّا نُكَذِّبُ بِيَوْمِ ٱلدِّين * حَتَّىٰ أَتَانَا ٱلْيَقِين » یعنی : « ما از نمازگزاران نبودیم * و مستمندان را إطعام نمى کردیم * و پیوسته با اهل باطل همنشین و همصدا بودیم * و همواره روز جزا را انکار مى کردیم * تا زمانى که مرگ ما فرا رسید. »

خلاصه اینکه أمثال این تعبیر ( یأتیک الیقین ، أتانا الیقین و مانند آن ) در قرآن و بعضی از روایات به معنای مرگ و یا حوادث بعد از آن به کار رفته است. حال ، علّتِ این استعمال چیست ؟ و آیا این ، یک استعمال حقیقی است یا مجازی ؟ و سؤالاتی از این دست ، پاسخ به آنها از موضوع این سؤال و جواب خارج است.

 

در سجده های قرآن طهارت داشتن لازم نیست

سؤال : اگر زن حائض آیهء سجده دار را شنید ، آیا همان موقع سجده بر او واجب می شود [ و باید سجده را انجام دهد ] یا وقتی پاک شد باید قضای آن را بجا اورد ؟ (36/9/17)

جواب : اگر آیه ای که شنیده ، از آیاتی است که سجدهء واجب دارند ، باید در اوّلین وقتی که ممکن است به سجده برود. طهارت در این سجده لازم نیست.

 

تعداد رکعات نماز شب و نیت آن

سؤال : نماز شب چند رکعت است و نیت ما در آن به چه قِسم [ = چگونه ] باید باشد ؟ (36/10/10)

جواب : نماز شب ( که به آن نافلهء شب هم می گویند ) یازده رکعت است ( پنج تا نماز دو رکعتی و یک نماز یک رکعتی ) ؛ از این یازده رکعت ، هشت رکعت اوّل به نیّت نافلهء شب ، دو رکعت بعدی به نیّت نماز شَفع و یک رکعت آخر به نیّت نماز وتر خوانده می‌شود. و همین که وقتی این نمازها را می خوانید بدانید که چه می کنید و قصدتان از این کار تقرّب به خدای متعال یا عمل به فرمان او و مانند آن باشد ، نیّتتان درست خواهد بود.

 

محرمیت مادر زن و داماد سابق بعد از طلاق

سؤال : اگر مرد و زنی از هم طلاق بگیرند ، آیا مادر زن آن مرد نیز از آن به بعد بر او نامحرم می شود یا همچنان محرم هستند ؟ (36/10/4)

جواب : همزمان با عقد ، مادر زن و داماد هم نسبت به هم محرم می شوند ؛ مثل محرمیّتی که بین آن مرد و - مثلاً - مادر خودش یا خواهر خودش وجود دارد. و این محرمیّت ، حتّی بعد از طلاق هم از بین نمی رود ، اگرچه بعد از طلاق ، آن مرد و زنی که قبل از طلاق ، همسر همدیگر ، و نسبت به هم محرم بودند ، نسبت به یکدیگر نامحرم می شوند. خلاصه اینکه در فرض مطرح شده در سؤال ، محرمیّت بین آن مرد و مادر زن سابقش همچنان باقیست و ازدواج آن دو با هم نیز جائز نیست.

 

توسّلی به حضرت زهراء سلام الله علیها

سؤال : یکی از منبری ها توسّلی را به حضرت زهراء سلام الله علیها نقل کرده به این صورت که بعد از هر نماز در سجده صد مرتبه « یا فاطمة » گفته شود. آیا شما چیزی در مورد این توسّل می دانید ؟ (35/11/20)

جواب : توسّل به حضرت زهراء سلام الله علیها راههای متعدّدی دارد ، امّا متأسفانه چیزی در مورد آنچه در سؤال ذکر شده نمی دانم و در هیچ کدام از منابع معتبری که در اختیار دارم ندیده ام. در این قبیل مسائل باید جانب احتیاط را رعایت کرد.

 

سه شنبه ۱۱ شوال ۱۴۳۶ (۱۳۹۴/۵/۶)

آیة الله سید طیب جزایری ، با عمری بیش از نود سال ، همچنان به تألیف و تصنیف و تدریس و تبلیغ مشغول اند. تألیف بیش از صد و پنجاه جلد کتاب در فنون مختلف ، تسلط بر سه زبان فارسی و اردو و عربی ، آشنایی کامل با زبان انگلیسی ، و سفرهای تبلیغی به سراسر دنیا بخشی از فعالیتهای ایشان بوده و هست. و همهء اینها جدای از عبادات بسیار و تلاشهای تقریباً شبانه روزی در راه احیاء أمر اهل بیت علیهم السلام است. خاطرات ایشان ، که در حقیقت تاریخی مفصل و مشحون از لطائف و طرائف است ، به پیشنهاد بنده و با نظارت خودشان ، توسط حقیر در حال جمع آوری و تدوین است. و الحمد لله ربّ العالمین.

 

تأملاتی در سیاست (2)

یکی از نشانه های پیشرفت فرهنگ یک جامعه ، این است که اعضای آن ، وقتی می خواهند در مورد یک نظر یا عملکرد از مخالفین خود اظهار نظر کنند ، ابتدا به نگرش و پیش-فرضهای آنها در مورد آن نظر یا کار ، اشراف کامل پیدا کنند ؛ یعنی بفهمند آنها بر اساس چه افکاری به این نتیجه رسیده اند و چرا این گونه عمل کرده اند. در این صورت ، درست یا نادرست و مثبت یا منفی بودن آن نظر یا عملکرد را بهتر درک خواهند کرد. اگر در یک جامعه چنین رویداد مبارکی رخ دهد ، اختلافات و تنشها به حدّاقلّ خواهد رسید. وقتی می خواهیم در مورد یک پدیدهء اجتماعی ( مثلاً یک مسألهء سیاسی ) قضاوت کنیم ، تا آن را به صورت کامل نشناخته باشیم ، نمی توانیم و نباید به نقد آن بپردازیم ، و از آن بالاتر ، نباید در مورد آن دچار حُبّ و بُغض شویم. یکی از بهترین راههای درک طرف مقابل ، گفتگو با اوست. انصافاً چقدر سعی کرده ایم مخالفینمان را درک کنیم ؟ چقدر با آنها گفتگو کرده ایم ؟ چند درصد از جدالها و نقدهایمان ، بعد از درک کامل طرز فکر طرف مقابل ، و فهم پیشفرضهای او بوده است ؟ تصوّری که از افکار و ذهنیّات افراد داریم ، چقدر بر اساس شایعات و شنیده های پراکنده و امثال آنها بوده و چه مقدار بر اساس منابع دست اوّل ( مثلاً گفتگو با آنها ) ؟

 
Submit to DiggSubmit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

منوی اصلی

خبرنامه

حاضرین در سایت

ما 36 مهمان و بدون عضو آنلاین داریم

Powered By R.SeyedMoosavi