پخش فیلم

« میر عماد » در « تاریخ عالَم آرای عباسی »

میر عماد حسنی سیفی ( 961 - 1024 هـ ) ، از اساتید صاحب سبک خوشنویسی است و به نظر فقیر در طول تاریخ هنر یکی از طراز اوّل هاست. اسکندر بیگ ترکمان در « تاریخ عالم آرای عبّاسی » دربارهء میرعماد می گوید - و نِعمَ ما قال - : « در خطّ نستعلیق ترقّی عظیم رقم نسخ بر خطوط استادانِ ماتقدّم کشید. در نزاکت قلم و قدرت کتابت ید بیضا و درجهء اعلی داشت. خطش بی اصلاح خوش اندام و با مزه بود. میر عبد الغنی تفرشی این رباعی در شأن او گفته :

تا کِلکِ تو در نوشتن اعجاز نماست

بر معنی اگر لفظ کند ناز رواست

هر دایرهء ترا فلک حلقه به گوش

هر مدّ ترا مدّتِ ایّام بهاست »

 

نقد فلسفه ( فصل پنجم : تقلید کورکورانه با روش فلسفی ناسازگار است )

قبلاً گفتیم که مقتضای روش فلسفی حرّیّت و خضوع در برابر برهان است ( هرچند من تضمین نمی کنم که هر کس مدّعی فیلسوف بودن هست ، لزوماً به این حرّیّت ، ملتزم ، و از تعصّب و عناد ، مبرّا باشد ! ). این مطلب برای آگاهان از تاریخ علم روشن است و قبلاً نیز در این زمینه مطالبی عرض شد ، امّا از باب اینکه کار از محکم کاری عیب نمی کند ، در این فصل نمونه ای از کلام پیشینیان را نقل می کنیم که تأییدی است بر آنچه گفته ایم.

ادامه مطلب...
 

روشهای شمارش آیات قرآن

سؤال : در مقدّمهء تفسیر « مجمع البیان » ، افرادی را نام برده و در مورد چند نفرشان گفته اینها « المدنیّ الأوّل » و در مورد چند نفر دیگر گفته اینها « المدنیّ الأخیر » هستند. معنای این دو عبارت چیست ؟ (36/5/20)

جواب : شمارش آیات قرآن ، به هفت صورت انجام شده است. این هفت صورت ، به شش منطقه منسوبند ؛ دو شیوه منسوب به مدینه هستند که به آنها « المدنیّ الأوّل » و « المدنیُّ الآخَر » ( نامهای دیگر : « المدنیّ الثانی » و « المدنیّ الأخیر » ) گفته می شود ، و پنج طریقهء دیگر این گونه نامگذاری شده اند : « المکّی » ، « البصری » ، « الکوفی » ، « الشامی » ( نام دیگر : « الدمشقی » ) و « الحِمصی ». البتّه طریقهء حِمصی ، نسبت به سایر طرق از شهرت کمتری برخوردار است و بعضی معتقدند مِصری درست است نه حِمصی.

بر اساس هر کدام از این شیوه ها ، تعداد آیات قرآن عدد خاصّی می شود که با نتیجهء سایر شیوه ها متفاوت است ، و در مورد بعضی از این طرق نیز دو یا چند قول وجود دارد. در اینجا به منظور تتمیم فائده ، تعداد آیات قرآن را بر اساس هر کدام از این طرق ذکر می کنیم ، و اگر اقوال دیگری نیز باشد ، در پرانتز و همراه با کلمهء « یا » آنها را ذکر خواهیم کرد ( مقصود از کلمهء « العَدّ » ، طریقهء شمارش است ) :

العدّ المدنی الأوّل 6217 ( یا 6214 )

العدّ المدنیّ الآخَر 6214 ( یا 6210 )

العدّ الکوفی 6236

العدّ المکّی 6210 ( یا 6219 یا 6220 )

العدّ البصری 6204 ( یا 6205 )

العدّ الشامی 6227 ( یا 6226 )

العدّ الحِمصی 6232

این طرق در محتوای قرآن هیچ تفاوتی ندارند و صِرفاً در شمارش فرق دارند ؛ مثلاً طبق دو روش شامی و مکّی ، در سورهء إخلاص ، «لَم یَلِد » یک آیهء مستقلّ است ، در حالی که شیوه های دیگر ، مجموعِ « لَم یَلِد وَ لَم یُولَد » یک آیه است ، و بنابراین ، طبق دو شیوهء شامی و مکّی ، آیات این سوره یکی بیشتر از سایر طرق است.

 

یمن در عصر ظهور

سؤال : نظر شما در مورد تحوّلات یمن که می گویند از نشانه های قطعی ظهور است ، چیست ؟ آیا این مطلب را تأیید می کنید ؟ (36/6/9)

جواب : در مورد قضایای یمن ( چه به صورت کلّی و چه در مورد قضایای أخیر ) چندین مسأله هست که باید مورد توجّه قرار گیرد، بعضی از این مسائل از این قرار اند :

1 ) موقعیّت ژئوپلتیک یمن ،

2 ) تاریخچهء منازعات و روابط بین عربستان و یمن ،

3 ) علل مشترک و غیر مشترک آن منازعات ،

4 ) آگاهی دقیق از زیربناها و روبناهای منازعهء أخیر ،

5 ) شناخت گروههای درگیر ( چه در یمن و چه در عربستان ) در جنگ أخیر ،

6 ) شناخت لازم و کافی در مورد روایات مربوط به قضایای آخر الزمان و بخصوص آن روایاتی که با یمن مرتبط هستند. مقصود از شناخت لازم و کافی ، همهء معلوماتی است که برای تشخیص اعتبار و یا عدم اعتبار آن روایات ، فهم معنای متون آنها و مواردی از این قبیل لازم است.

7 ) آگاهی کامل از میزان انطباق آن روایات با یک واقعه یا وقایع مشخّص ( مثلاً انطباق اوضاع فعلی یمن با روایات قبل از ظهور و مانند آن ).

آنچه گفتیم به این منظور بود که روشن گردد که حکم صادر کردن در چنین مسائلی بسیار مشکل است و قاعدتاً جز از کسانی که بر همهء جنبه های ذکر شده اشراف داشته باشند بر نمی آید.

امّا فعلاً همینقدر می توان گفت که :

أوّلاً : در روایات معتبری که در مورد ظهور و حوادث پیش از آن در دست ما هست ، آنچه مورد تأکید قرار گرفته ، نقشی است که « یمانی » بر عهده دارد و نه « یمن ». البتّه در مورد خودِ یمن هم روایاتی وجود دارد امّا انتسابشان به معصومین علیهم السلام اثبات نشده است.

و ثانیاً : حکم به انطباق وضع فعلیِ دنیا ( به طور کلّی ) و اوضاع یمن ( به صورت جزئی ) با حوادث پیشگویی شده در مورد ظهور و قبل از آن ، بسیار مشکل است ، و به عبارت دیگر ، آن مقدار از شواهد و قرائنی که در حال حاضر در دست داریم و از آنها مطّلعیم ، برای اثبات انطباق مذکور کافی نیستند.

و ثالثاً : در عین حال امیدواریم این حوادث ، با وجود تلخی و ناخوشایندی ، زمینه ساز گشایش و فراهم کنندهء زمینهء صلح و ثبات و عقلانیّت و حکمت باشند. تحقّق این آرزو ، هرچند در نگاه اوّل بعید به نظر می رسد ، امّا به قول میرزا محمّد طاهر وحید قزوینی :

عدو شود سبب خیر گر خدا خواهد

 

شک در تعداد سجده ها در نماز

سؤال : اگر کسی در نماز بعد از اینکه سر از سجده برداشت شک کرد که آیا این سجده ، سجدهء اوّل آن رکعت بوده یا سجدهء دوم ، تکلیفش چیست ؟ (36/7/5)

جواب : در هر رکعت از نماز دو سجده واجب است. حال اگر کسی بعد از سجده شک کرد که آیا این سجده ای که الآن سر از آن برداشتم ، سجدهء دوم بوده یا سجدهء اوّل ، اگر کثیر الشکّ است ، نباید به شکّ خود اعتنا کند و باید بنا را بر این بگذارد که هر دو سجده را انجام داده. أمّا اگر کثیر الشکّ نیست ، دو حالت در اینجا قابل فرض است : حالت اوّل اینکه این شکّ او قبل از ورود در عمل دیگری ( مثلاً تشهّد یا شروع در قیام ) باشد ، در این صورت باید بنا را بر این بگذارد که یک سجده انجام داده و باید یک سجدهء دیگر را نیز بجا آورد ، حالت دوم اینکه این شکّش بعد از ورود در عمل دیگر ( که مثالش ذکر شد ) به وجود آمده ، در این حالت نباید به شکّ خود اعتنا کند و باید بنا را بر این بگذارد که هر دو سجده ای را که می بایست انجام دهد انجام داده است.

 

لباس شهرت که پوشیدنش حرام است چه نوع لباسی است ؟

سؤال : آیا پوشیدن لباس شیکی که به خاطر فاخر بودن توجّه دیگران به آن جلب می شود حرام است ؟ (36/7/4)

جواب : پوشیدن « لباس شهرت » حرام است و « لباس شهرت » لباسی  است که به قدری غیر عادی و نا متعارَف است که با پوشیدنش انسان انگشت نما می شود. پس صِرف شیک بودن یا گران قیمت بودن یا مورد توجه دیگران قرار گرفتن موجب حرمت نمی شود.

 

حقوقی که کارفرمای شرابخوار می دهد

سؤال : ما برای کسی کار می کنیم که شراب می خورد. پولی که از او می گیریم حرام است یا حلال ؟ (36/6/14)

جواب : صِرف اینکه او مرتکب گناه کبیرهء شرابخواری می شود ، موجب نمی شود پولی که شما از او می گیرید حرام باشد.

 

خدا « مُقیلُ العَثَرات » است ، اگر اهل توبه باشیم

سؤال : آیا شخص کهنسالی که تمام عمرش را به غفلت و بی خبری و پیروی از هواهای نفسانی گذرانده هم می تواند توبه کند و آینده ای معنوی بسازد که گذشته اش در مقابلش زانو بزند ؟ آیا امکان دارد که در باقی عمرش به عالی ترین مقامات بعد از ائمه برسد ؟ آیا راه کمال تا عالی ترین مراتب برای او هم ممکن است یا اینکه او نهایتاً می تواند توبه کند و خدا هم توبهء او را می پذیرد ولی اینکه به مقامات برسد امکان ندارد ؟ آیا نمونه های تاریخی از این قبیل وجود دارد ؟ (36/4/24)

جواب : یکی از اسماء خدای متعال « مُقیل العَثَرات » است ، یعنی کسی که از لغزشها می گذرد و عذر را می پذیرد. هرچند یک عمر غفلت و اشتغال به امور بیهوده ممکن است قساوتی در قلب انسان ایجاد کند که اصلاً به فکر توبه و اصلاح امورش نیافتد ، امّا اگر باب توبه و بازگشت باز شد و باز ماند ، قطعاً صعود و وصول میسّر خواهد بود. آنهایی که گذشتهء خوبی ندارند ، استفغار و ذکر یونسیّه بگویند ، و عزم بر بازگشتن از کارهای ناپسند گذشته کنند. « إنَّ الحَسَناتِ یُذهِبنَ السیِّئات ». اما اگر کسی با این فکر که همیشه راه باز است ، دائماً امروز و فردا می کند و از اصلاح حالاتش غافل است ، باید بداند که گاهی قلب انسان به قدری سخت و ظلمانی می شود ، که اصلاً گرایش به توبه و بازگشت پیدا نمی کند ، پس تا دیر نشده باید فکری کرد و دست به کار شد.

 

اجازه نامهء آیة الله بختیاری رضوان الله علیه

آیة الله سید محمد تقی بختیاری رضوان الله علیه از علمای ربّانی و بسیار با صفا بود. در محضر اساتید بزرگی همچون آیة الله خوئی و آیة الله حکیم تلمذ کرده بود و آثار متعدّدی نیز از ایشان باقی مانده است.

  

 

منوی اصلی

خبرنامه

حاضرین در سایت

ما 11 مهمان و بدون عضو آنلاین داریم

Powered By R.SeyedMoosavi