آشنایی با مناسک حجّ

از آنجا که بنا شد در درس فقه ، به یکی از مسائل مورد ابتلا و مستحدثهء حجّ و عمرة بپردازیم ( مسألهء « طواف از طبقات فوقانی مسجد الحرام » ) ، مناسب دیدم که در ابتدا ، به منظور یادآوری ، به صورت اجمالی مروری بر کلّیّات حجّ و عمرة و مناسک آنها داشته باشیم. آنچه در اینجا ذکر می شود ، فهرستی از مطالب ارائه شده در باب کلّیّات حجّ و عمرة است.

ادامه مطلب...
 

نکات ( 7 )

نکتهء هفتم : درست است که در مستحبّات باید ملاحظهء حال و نشاط را کرد و از آن فراتر نرفت و بر خود سخت نگرفت ، و در یک کلام ، باید « رِفق و مدارا » را پیشه ساخت ، امّا باید قدر همان مقدار نشاط و « حال » را هم دانست. پس باید به مقداری که قلب انسان به مستحبّات تمایل دارد مشغول بود و البتّه وقتی هنوز قدری از آن رغبت و شوق و نشاط باقی است دست از عمل کشید تا خاطرهء این میل و رغبت در ذهن او باقی بماند و همیشه خود را تشنهء عبادت ببیند. مثلاً اگر کسی به اندازهء قرائت صد آیه از قرآن حال و نشاط دارد ، 90 آیه را بخواند.

جناب شیخ حسنعلی اصفهانی رضوان الله علیه در جایی نوشته اند : « در شب عاشورا سنهء 1327 هنگام اشتغال به نماز صد رکعتی ، در حین نماز به قلب این روسیاه چنین القاء و الهام شد که هر نعمتی که خداوند به بنده عطا فرموده شکری خاصّ فعلی دارد و شکری قولی که در تمام نِعَم مساوی و واحد است. ولی شکر فعلی در هر نعمتی به نحوی خاصّ است. »

مقصود ایشان این است که وقتی نعمتی به انسان داده می شود ، در ازای این نعمت دو نوع شُکر وجود دارد ؛ یکی شکر قولی است که در همهء نعمتها کم و بیش به یک صورت است ( مثلاً اینکه بگوید « خدا را شکر » یا « الحمد لله » و ... ). و دیگری شُکر فعلی ، یعنی اینکه در ازای آن نعمت و به عنوان شُکر آن نعمت ، یک عملی انجام دهد. این عمل ( که به عنوان شُکرِ نعمت انجام داده می شود ) مثل شکر قولی نیست که در همهء موارد کم و بیش به یک صورت است ، بلکه انواع بسیار زیادی دارد. مثال این نوع شُکر را خود ایشان در ادامهء کلامشان ذکر می کنند.

ایشان در ادامه می فرماید : « اگر شُکر فعلی را بجای آورند آن نعمت مستدام می شود و الّا به اندک زمانی زائل خواهد شد. پس لازم است که انسان کاملاً مواظبِ نَعماء [ = نعمتهای ] الهی باشد. مثلاً اگر کسی را قوّتِ عبادت و طلاقت لسان [ = روان بودن زبان ] دادند که صد رکعت نماز را بتواند ظرف یک ساعت بجای بیاورد ، چنین شخصی نباید این نماز را ترک کند و باید آن را بجا بیاورد که [ اگر چنین کرد ] شُکر فعلیِ آن نعمت را بجا آورده است. وَ قِس عَلَیهِ سائِرَ النِّعَم [ = و سایر نعمتها هم مثل همین نعمت ذکر شده ( در مورد صد رکعت هستند ) و آنها را با همین نعمت قیاس کن و بسنج. ]. »

 

سه سال سکوت

چند هفته قبل در ضمن مطالعهء « مرآة الفصاحة » ، که تذکرهء شعرای فارس است ، در پی احوالات مؤلّف کتاب ؛ جناب مفید شیرازی رضوان الله علیه ( متوفای 1325 ) بودم که گذرم به « آثار العجم » فرصت الدوله شیرازی رحمه الله افتاد. جناب مفید ، اهل ریاضات و عبادات بوده ، و از این جهات ، همواره مرا به یاد آقای بهجت رضوان الله علیه می اندازد. از جمله شباهتهایی که این دو نفر به هم داشته اند ، سه سال صَمت ( = سکوت ) بوده که جای توضیحش اینجا نیست. در « آثار العجم » ، در ضمن بیان احوالات شیخ مفید شیرازی ، وقتی به سه سال صَمت ایشان اشارتی می نماید ، به این بیت تمثّل می کند :

از ماسوی رمیده ، با دولت آرمیده

نشنیده و ندیده ، بشنیده و بدیده

 

چند نکته از اتوبیوگرافی « مارکز »

تا چند روز پیش ( دقیقاً تا ساعت 16:05 روز سه شنبه دوم ماه رمضان 1435 = دهم تیر 1393 ! ) با جناب « گابریل گارسیا ماکز » محشور و مأنوس بودم و احوالات او را بر اساس اتوبیوگرافیِ او پی می گرفتم. یکی از ثمرات این مطالعه ، پی بردن به نکاتی است که در واقع عوامل موفّقیّت او به عنوان یک نویسندهء چیره دست محسوب می شوند و نیز نکات و – به قول اهل علم – فوائد دیگری که ان شاء الله به بعضی از آنها اشاره خواهم کرد.

 

ادامه مطلب...
 

صلوات فرستادن در حین قراءة نماز

سؤال : گفته اید اگر در نماز باشیم و بشنویم که اسم پیامبر اسلام [ صلّی الله علیه و آله و سلّم ] آورده شده ، مستحبّ است صلوات بفرستیم ، سؤال من این است که حتّی اگر در وسط خواندن حمد یا سوره باشیم هم می شود با شنیدن اسم رسول خدا [ صلّی الله علیه و آله و سلّم ] ، در همان حال صلوات فرستاد ؟ (1435/10/23)

جواب : بله می شود.

 

فارابی شیعه بوده یا سنّی ؟

سؤال : فارابی شیعه بوده است یا سنّی ؟ (1435/10/9)

جواب : گفته شده مذهب تشیّع داشته و بر این مدّعا به چند دلیل استدلال شده است : 1 ) تصریح بعضی از تراجم نگاران ، مثل سیّد محسن أمین و شیخ آقا بزرگ طهرانی رضوان الله علیهما و بعضی دیگر ، و نیز کلام بعضی از تاریخ فلسفه نگاران ، مثل حنا الفاخوری و جز او ، 2 ) تطبیق دیدگاه او در مورد ریاست مدینهء فاضله ( آرمان-شهر ) با اعتقاد شیعه در مورد ویژگیهای امام علیه السلام ، 3 ) بعضی قرائن دیگر.

اظهار نظر قطعی در این مورد ، منوط به مباحث مفصّلی است که متأسّفانه فعلاً فرصت ذکر آنها نیست.

 

معرفت به امام زمان علیه السلام

سؤال : من منظور از درکِ امامِ زمان را خیلی دقیق نفهمیدم. آیا منظور این است که به امامِ زمانِ خویش باید باور داشت و در راستایِ دولتِ آرمانی آن زندگی خود را ترسیم کرد و تلاش نمود ؟ و یا منظور از درک چیزی دیگری است که عمیقا از راهِ عرفان ممکن شده و میّسر می گردد ؟ آیا واقعا باید امامِ زمان را دید و بعد ادعّا کرد که من امامِ زمانِ خویش را درک کرده ام ؟ (1435/7/20)

جواب : گاهی کلمهء « درک » به معنای رؤیت و ، به اصطلاح ، درکِ محضر ایشان به کار می رود ، و گاهی به معانیِ دیگری هم این کلمه را به کار ببرند. امّا به هر حال ، چیزی که مهم است و در روایات بسیاری ( که هم در منابع شیعه و هم در منابع اهل سنّت بسیار نقل شده ) بر آن تأکید شده ، معرفت داشتن به امام زمان علیه السلام است. پس باید برای کسب این معرفت تلاش نمود. و منظور از تلاش برای کسب معرفت به امام علیه السلام ، تلاش برای معرفت داشتن به شئون مختلف امامت ایشان است. به این معنی که برویم به دنبال پاسخ دادن به این سؤالات که امام زمان کیست ؟ چه جایگاهی دارد ؟ وظیفهء ما نسبت به ایشان چیست ؟ و ... مانند آن. وقتی به دنبال این معارف رفتیم می فهمیم که امام زمان سلام الله علیه به منزلهء قلب عالم است و به منزلهء آبِ حیات. واسطهء رحمت حضرت حقّ است و خلیفة الله و کاملترین انسان در زمان ما. امر و نهی او لازم الاتّباع است و ... . اینها نمونه ای از مقامات ایشان است. معرفت به امام زمان علیه السلام مراتب بسیاری دارد ، بعضی از این مراتب برای همهء انسانها قابل تحصیل است ، و بعضی از این مراتب مخصوص کسانی است که با عمل به علم خود و با استقامت در راه خدا ، قابلیّت دریافت علوم خاصّ را پیدا کرده اند و می توانند محرم اسرار خلقت باشند. دیدار آن حضرت - اگرچه خودش بسیار مهم است ، امّا - لزوماً به معنای معرفت به آن حضرت نیست. مهم ، فهم مقامات او و فنای در محبّت ایشان است. صلوات الله علیه و علی آبائه الطاهرین.

 

آیة الله سیّد علی خامنه ای

بیمارستان ، پنجشنبه 15 ذوالقعده 1435 = 1393/6/20

 

یک کمی سرد بید !

این روزها در بین مطالعهء کتاب مفصّل و مشکلِ « شرح هدایة المسترشدین » ( تألیف آیة الله محمّد باقر نجفی رضوان الله علیه ( متوفی 1301 ) ) ، به عنوان زنگ تفریح ، با « نوح هزار طوفان » ، نوشتهء استاد مسلّم تاریخ ؛ محمّد ابراهیم باستانی پاریزی ( که چند ماهی است از وفات ایشان می گذرد ) مأنوسم. ایشان به مناسبتی در یکی از پاورقی های مقدّمه ، نکته ای را نقل کرده اند که هم خالی از لطافت نیست و هم در آن اسمی از شوشتر برده شده ، نوشته اند : 

« گویا اوّل بار که بستنی به شوشتر آورده بوده اند ، پیرزنی گفته بود : خوب بید امّا یک کمی سرد بید ! »

 

منوی اصلی

خبرنامه

حاضرین در سایت

ما 5 مهمان و بدون عضو آنلاین داریم

Powered By R.SeyedMoosavi